Raportowanie CSR w Polsce 2010

Jedynie 12 firm z pierwszej setki listy 500 największych firm Rzeczpospolitej publikuje raporty społecznej odpowiedzialności – to jeden z wyników badania „Raportowanie CSR w Polsce 2010” przeprowadzonego przez firmę CSRinfo.

27 września 2011 zostały ogłoszone wyniki badania „Raportowanie CSR w Polsce 2010”. Stanowi ono kontynuację analizy polskiej praktyki raportowania CSR, którą CSRinfo podjęło w zeszłym roku. Poddano wówczas analizie polskie raporty CSR opublikowane w latach 2007-2009.

O badaniu

W tym roku w ramach przeprowadzonego badania  CSRinfo dokonało analizy raportów opublikowanych przez firmy w 2010 roku, które znalazły się w Rejestrze Raportów dostępnym na Portalu CSRinfo.org.
Dodatkowo w tym roku dokonano analizy TOP100 - stu pierwszych firm z opublikowanej w 2011 roku listy 500-tki Rzeczpospolitej.

Poddana badaniu próba to 29 opublikowanych w 2010 roku raportów. Analizowano pełne raporty CSR a także raporty cząstkowe dotyczące takich obszarów jak kwestie środowiskowe czy też zaangażowanie społeczne. Warto dodać, że w 2010 roku ukazał się również wydany przez POHID raport branżowy, prezentujący dobre praktyki branży handlowej. Jako raport zbiorczy opisujący działania wielu firm nie został on włączony do analizy.

Raportowanie 2010 – podstawowe fakty

•   29 firm opublikowało raporty.

•   W roku 2010 w Polsce opublikowano ponad dwa razy więcej raportów, niż w roku 2009.

•   Dominują firmy z branży energetycznej i paliwowo-gazowej. Regularnie raportują również banki.

•   Spośród 29 raportów aż 12 zostało sporządzonych według międzynarodowych wytycznych raportowania Global Reporting Initiative (GRI). Jest to trzykrotny wzrost w porównaniu z rokiem 2009, w którym wydano 4 raporty wg GRI.

•   Najpopularniejszym poziomem aplikacji standardu GRI był poziom C. Dwie firmy podjęły raportowanie na najszerszym poziomie raportowania, jakim jest poziom A, a dwie na poziomie B. Nie wszystkie firmy jasno zadeklarowały poziom aplikacji GRI z jakiego korzystały.

•   5 firm wydało raporty wyłącznie w oparciu o zasady Communication on Progress, które prezentują postępy we wdrażaniu przez firmę dziesięciu zasad Global Compact. Global Compact jest największą na świecie inicjatywą na rzecz odpowiedzialności korporacyjnej i zrównoważonego rozwoju.  Przystępujące do niej firmy mają obowiązek corocznego raportowania.

Kondycja raportowania – słabe strony

1.    Firmy nie wyjaśniają, dlaczego nie podają w raportach niektórych podstawowych informacji.
Z punktu widzenia standardu GRI, w przypadku, gdy firma nie podaje jednej z obowiązkowych informacji, powinna w treści raportu podać tego przyczynę. Tymczasem firmy pozostawiają interesariuszy czytających raport jedynie z informacją: „brak” bez żadnego komentarza.

2.    Raporty nie odwzorowują zależności  między strategią firmy a zrównoważonym rozwojem.
Podobnie jak w zeszłym roku zaobserwowaliśmy, że raportującym sprawia trudność pokazanie zależności pomiędzy wizją i strategią biznesową a wyzwaniami zrównoważonego rozwoju. Problem ten w szczególności dotyczy wyzwań specyficznych dla branży.

3.     Firmy nie zawsze ujawniają pełen obraz swojej działalności.
Analiza raportów wykazała, że firmy chętnie ujawniają swoje sukcesy ale mają trudności z pokazywaniem wyzwań i problematycznych kwestii.  Skupienie się jedynie na korzystnych informacjach nie pozwala na uzyskanie pełnego obrazu firmy.

4.    Firmy raportują nieregularnie, co utrudnia porównywanie danych.
Pomimo tego, że coraz więcej firm podejmuje się raportowania, część z nich raportuje nieregularnie. Z jednej strony zaburza to komunikację na temat firmy i utrudnia porównywanie danych, zaś z drugiej taka praktyka może sugerować,  że raport  traktowany jest jako materiał marketingowy, a nie forma sprawozdawczości. 
Raporty stanowią swego rodzaju „papierek lakmusowy” społecznej odpowiedzialności biznesu i pokazują na ile deklaracje firmy znajdują pokrycie w procesach i działaniach.

5.    Firmy niedostatecznie komunikują o raportach.
Co roku sygnalizujemy problem słabej komunikacji firm na temat wydawanych przez nich raportów. Firmy często nie wykorzystują nawet podstawowych kanałów komunikacji stosowanych np. przy uruchamianiu nowych produktów czy podejmowaniu działań społecznych.  Skutkiem słabszej komunikacji jest mniejszy poziom i czytelnictwa raportów wśród interesariuszy przedsiębiorstw. Firmy nie wykorzystują  komunikacyjnego potencjału raportów do budowy relacji z interesariuszami czy też do wzmocnienia reputacji marki.

Dobre praktyki polskiego raportowania

W badaniu raportów wydanych w latach 2007-2009 skoncentrowaliśmy się na problemach, barierach i wyzwaniach polskiej praktyki raportowania. W tym roku postanowiliśmy zwrócić uwagę również na dobre praktyki, które zidentyfikowaliśmy w badanych raportach CSR

1.    Proces raportowania.
Raportowanie CSR jest procesem, który angażuje pracowników firmy i ich interesariuszy. Prowadzony w zgodzie ze standardem GRI wymaga zachowania określonych zasad.

Tymczasem część firm traktuje wytyczne GRI instrumentalnie, korzystając jedynie z propozycji wskaźników, bez uruchamiania we właściwy sposób wewnętrznego procesu związanego z raportowaniem. To podejście odzwierciedlone jest w charakterze raportu.

Niemniej, na rynku pojawiają się również raporty stworzone w oparciu o przemyślany proces. Przykładem niech będzie raport firmy Danone, w którego treści znajduje się opis kluczowego dla raportowania procesu definiowania jego zawartości.

2.    Zaangażowanie interesariuszy.
W polskiej praktyce CSR istnieje problem z systemowym podejściem do zaangażowania interesariuszy. W wielu raportach sekcje związane z interesariuszami są ograniczone. W tym roku obserwujemy poprawę tej praktyki , co pokazuje, że firmy potrafią zidentyfikować swoich interesariuszy, rozumieją powiązania i relacje, jakie z nimi posiadają  oraz tematy i zagadnienia, które leżą u podstaw tych relacji.
Przykładem dobrej prezentacji zaangażowania interesariuszy jest raport Totalizatora Sportowego, w którym firma prezentuje nie tylko grupy interesariuszy, sposoby ich zaangażowania, ale również kluczowe zagadnienia, jakie leżą u podstaw jej relacji z interesariuszami.

3.    Dobrej jakości informacja.
Z analizy raportów wynika, że część firm  stara się dostarczyć jak najbardziej rzetelną informację w ramach wybranych wskaźników. Dobrym przykładem jest zakres podanych informacji na temat struktury zatrudnienia  Banku Gospodarstwa Krajowego.  Bank podaje  dane całkowite dotyczące zatrudnienia w podziale na wiek, płeć oraz typy zatrudnienia. Otwarcie komunikuje również procentowy udział kobiet i mężczyzn w kadrze kierowniczej i zarządczej

4.    Coraz większa otwartość.
Niektóre firmy umieszczają w swoich raportach informacje w coraz bardziej otwarty sposób, starając się rzetelnie przedstawić funkcjonowanie firmy i tym samym zmniejszyć  zasygnalizowany przez nas wyżej problem „jedynie korzystnej informacji”.

5.    Część firm podejmuje regularne raportowanie.
Na polskim rynku są  firmy, które raportują od lat i co roku udoskonalają  swoje raportowanie. Przykładem są m.in.  PKN Orlen, Bank BPH czy Bank Millennium. Regularność raportowania pozwala na porównywanie wyników i obserwację rozwoju firmy oraz jej wpływu na otoczenie.

Jak  raportują największe firmy w Polsce?

W tym roku badanie poszerzone zostało o analizę firm z pierwszej setki listy 500 największych firm Rzeczpospolitej.

Społeczna odpowiedzialność biznesu wiąże się z przyjęciem odpowiedzialności za skutki decyzji i działań firmy. Ta odpowiedzialność jest komunikowana poprzez raporty CSR, w których firmy rozliczają się z publicznie przyjętych zobowiązań oraz deklaracji.

Największe firmy mają  największy wpływ ekonomiczny, społeczny i środowiskowy.  Postanowiliśmy dokonać analizy tych firm, aby sprawdzić czy poziom przejrzystości ich komunikacji odpowiada współczesnym standardom CSR.

Ze 100 zanalizowanych największych firm w Polsce:
•    50 komunikuje na swoich stronach internetowych o działaniach z obszaru społecznej odpowiedzialności biznesu poprzez zakładki CSR czy społeczna odpowiedzialność lub poprzez odniesienie do zrównoważonego rozwoju.
•    12 wydaje raporty CSR (w tym cząstkowe).
•    4 raporty są sporządzone według międzynarodowego standardu raportowania GRI.

Dla porównania zagranicą:  o działaniach z zakresu CSR raportuje 76% firm z listy FTSE100 oraz 82% firm z listy Eurotop 100 (badanie 2010 Radley Yeldar).

Prezentacja badania z wynikami [PDF]

Badanie przeprowadzone przez CSRinfo, obejmuje raporty opublikowane w 2010 roku i zarejstrowane w Rejestrze Raportów.

Źródło: CSRinfo.org